Characteristics of neutrons (bilingua Sepedi / English)

 

Characteristics of neutrons https://nmi3.eu/neutron-research/characteristics-of-neutrons.html	Diponagalo tša dinyutrone
Neutrons are electrically neutral but have a spin, or magnetic moment, so they are sensitive to magnetic sources in condensed matter and can provide images of magnetic structure. Neutrons have the ability to deeply penetrate matter, they interact with nuclei and neutrons – unlike X-rays – can distinguish light elements such as hydrogen.	Dinyutrone  ka mohlagase eupša di na le go dikologa, goba motsotso wa makenete, ka gona tšona di kgopišwa kudu  go methopo ya makenete ka gare ga dilo tše di khutsofaditšwego gomme di ka nea diswantšho tša sebopego sa makenete. Dinyutrone di na le bokgoni bja go tsenelela ka gare ga selo, di dirišana le dithapo gomme dinyutrone – go fapana le mahlasedi a X– di ka hlaola dielemente tša bofefo tša go swana le haetrotšene.
Below we present 5 characteristics of neutrons, and 5 good reasons to use them for research.	Ka tlase re tšweletša diponagalo tše 5 tša dinyutrone, le mabaka a 5 a mabotse a go di diriša bakeng sa nyakišišo.
Electrically neutral, they can go deep into matter Neutrons are non-destructive and can penetrate deep into matter. This makes them an ideal probe for biological materials and samples under extreme conditions of pressure, temperature, magnetic field or within chemical reaction vessels.	Di magareng ka mohlagase, di ka tsena ka gare-gare ga dilo Dinyutrone ga di senye gomme di ka tsenelela ka gare-gare ga dilo. Se se dirang gore e be sedirišwa se se loketšego ya didirišwa tša thutaphedi le disampole ka fase ga maemo a feteletšego a kgatelelo, themperetšha, tšhemo ya makenete goba ka gare ga dibjana tša karabelo ya dikhemikhale.
Microscopically magnetic, they can show magnetism Because they possess a magnetic dipole moment, neutrons are sensitive to magnetic fields generated by unpaired electrons in materials, and they can be used to analyse the magnetic properties of materials, at the atomic scale. In addition, the scattering power of a neutron off an atomic nucleus depends on the orientation of the neutron and the spin of the atomic nuclei in a sample. This makes the neutron a powerful instrument for detecting the nuclear spin order	Ka maekerosekopo makenete, di ka bontšha bomakenete   Ka ge di na le motsotso wa makenete wa dikotapedi, dinyutrone di kgopišwa kudu  go mafelo a makenete ao a tšweletšwago ke dielektherone tšeo di sa kopanywago ka gare ga didirišwa, gomme di ka dirišetšwa go sekaseka dithoto tša makenete tša didirišwa, ka tekanyo ya athomo. Go oketša moo, maatla a go phatlalatša a nyutrone go tšwa go thapo ya athomo a ithekgile ka go sekamelwa ga nyutrone le go dikologa ga dithapo tša athomo mohlaleng. Se se dira gore nyutrone e be sedirišwa se maatla sa go lemoga tatelano ya go dikologa ga thapo.
Their Ångstrom wavelengths can show structure Neutron wavelengths range from 0.1 Å to 1000 Å, which is comparable to the distance of neighbouring atoms in solid matter. This makes them an ideal probe of atomic and molecular structures, be they single atomic species or complex biopolymers. Like water waves at a barrier, neutrons are diffracted by the ordered atoms of a crystal. The neutron diffraction angle is a sensitive measure for the distance of the atoms within the crystal and therefore can give us information on the localisation of the atoms.	Bolelele bja maphoto bja bona bja Ångstrom bo ka bontša sebopego Maphotomatelele a nyutrone bo tloga go 0.1 Å go ya go 1000 Å, yeo e bapetšwago le sekgala sa diathomo tša kgauswi ka gare ga dilo tše di tiilego. Se se dira gore e be senyakišiši se se swanetšego sa dibopego tša athomo le tša dimolekhule, e ka ba mehuta e tee ya athomo goba dibiopolymer tše di raraganego. Go swana le maphoto a meetse ao a lego lephekong, dinyutrone di kobegile ke diathomo tše di laetšwego tša khristale. Khutlo ya kobego ya nyutrone ke tekanyo e kgopišwa kudu bokgole bja diathomo ka gare ga khristale gomme ka fao e ka re fa tshedimošo ka ga go bewa ga diathomo.
Their energies of millielectronvolts can show motion The energies of neutrons are of the same magnitude as the diffusive motion in solids and liquids, the coherent waves in single crystals (phonons and magnons), and the vibrational modes in molecules. It is easy to detect any exchange of energy between a sample of between 1 microeV (even 1 neV with spin-echo) and 1eV and an incoming neutron.	Mafolofolo a bona a divolt tše milli tša dielektherone a ka bontša mosepelo Mafolofolo a dinyutrone ke a bogolo bjo bo swanago le bja mosepelo wa go phatlalatša dilong dithateng le dieleng, maphoto ao a kgokaganego ka gare ga dikhristale tše tee (di- phonon le di- magnon) le mekgwa ya go thothomela dimolekule. Go bonolo go lemoga phapantšho efe goba efe ya maatla magareng ga sampole ya magareng ga 1microeV (gaešita le 1 neV ka spin-echo) le 1eV le nyutrone ye e tsenago.
Randomly sensitive, they can show hydrogen atoms With neutrons, the variation in scattering power from one nucleus to another within a crystal varies in a quasi-random manner. This means that lighter atoms are visible despite the presence of heavier atoms, and neighbouring atoms may be distinguished from each other. In addition, contrast can be varied in certain samples using isotopic substitution (for example D for H, or one nickel isotope for another); specific structural features can thus be highlighted. The neutron is particularly sensitive to hydrogen atoms; it is therefore a powerful probe of hydrogen storage materials, organic molecular materials, and biomolecular samples or polymers.	Go kgopišwa kudu ka go se kgethe, di ka bontšha diathomo tša haetrotšene Ka dinyutrone, go fapana ga maatla a go phatlalatša go tšwa go thapo e nngwe go ya go e nngwe ka gare ga khristale go fapana ka mokgwa wa go swana le wa go se kgethe. Se se bolela gore diathomo tše bofefo di a bonagala go sa šetšwe go ba gona ga diathomo tše boima, gomme diathomo tša kgaufsi di ka hlaolwa go e nngwe le e nngwe. Go tlaleletša, phapano e ka fapana ka disampole tše itšego ka go šomiša go tšea legato ga isotope (mohlala D bakeng sa H, goba isotope e tee ya nikele bakeng sa e nngwe); ka go rialo diponagalo tše itšego tša sebopego di ka tšweletšwa. Nyutrone di kgopišwa kudu go diathomo tša haetrotšene; ka gona ke nyakišišo e maatla ya didirišwa tša go boloka haetrotšene, didirišwa tša dimolekule tša diphedi le dišupo tša dimolekule tša diphedi goba dipolimere.

Stephen Grootes ka phetolelo: Tlhompho ya gagwe go Jesse Duarte

 Jessie Duarte, mohlabani yo a botegago ka sehlogo yo a sa kago a ineela

Leloko la ANC leo le šomilego nako ye telele kudu e be e le le maatla, le maatla gomme, godimo ga tšohle, e le mohlabani. Seo se ile sa tla ka dipoledišanong gantši kudu. Ge o ka hlasela mokgatlo wa gagwe, goba wa sola moetapele wa mokgatlo wa gagwe, o be o tla kwa go betha ga leleme la gagwe. Bjalo ka ge ke dirile gantši. Eupša Jessie o be a na le borutho ka fase ga tšohle, botho bjoo gantši bo bego bo ipontšha.

Go hlokofala ga Jessie Yasmin Duarte, ka nako ye telele gakaakaa mosadi wa bohlokwa bjo bogolo setšhabeng sa rena, go swaya mafelelo a mehla ye bohlokwa. O ile a phela bophelo bjo botelele bjo bo phelago gabotse. Go fihla mafelelong, o be a feditšwe ke go dira naga yeo e be lefelo le le kaone go feta kamoo a e hweditšego ka gona.

Go ba bangwe ba rena, o tla tlogela gape le dikgopotšo tša motho ka noši, tša dikgopolo tša gagwe le dipoledišano gomme godimo ga tšohle, potego ya gagwe.

Ga go na pelaelo ya botumo bjoo Jessie a bego a e na le bjona gare ga babegi ba ditaba e le mohlabani. O gotše le go šoma nakong yeo basadi ba moloko wa gagwe, le kudukudu basadi ba seemo sa gagwe, bao ba bego ba itlhalosa gantši ba bego ba bitšwa “feisty”. Seo e tla ba go hloka toka go Jessie.

O be a tiile, a na le maatla gomme go feta tšohle, e le mohlabani.

Seo se ile sa tla ka dipoledišanong gantši kudu. Ge o ka hlasela mokgatlo wa gagwe, goba wa sola moetapele wa mokgatlo wa gagwe, o be o tla kwa go betha ga leleme la gagwe. Bjalo ka ge ke dirile gantši.

Eupša o be a na le borutho ka fase ga tšohle, botho bjoo gantši bo bego bo ipontšha.

Go babegi ba ditaba ba bantši, go akaretša le nna, e be e le motho yo e bego e le karolo ya ANC, le motho yo a dirilego dilo tše di kgahlišago go fihla khonferenseng ya ANC ya 2007 ya Polokwane. E bile ka morago ga khonferentshe yeo moo gateetee e bego e le motho yo ke bego ke bolela le yena makga a mmalwa ka letšatši.

E be e le sefahlego sa letšatši le letšatši gomme, sa bohlokwa kudu go nna bjalo ka mmegi wa ditaba wa radio, e be e le lentšu la letšatši le letšatši la ANC. E be e le nako ye e raraganego — Zuma ANC e be e sa le mohuta wa go tšea taolo go tšwa go Mbeki ANC. Mengwaga ya pele ga Polokwane, lentšu la ANC gantši e be e le Smuts Ngonyama, bjalo ka hlogo ya bopresidente le dikgokagano tša mokgatlo.

Go bile le kgato ye e kwagalago dikgweding tša go bula tša 2008 ke ANC ye “mpsha” go ba yeo e bulegilego kudu, yeo e hwetšagalago kudu. Jessie e be e le sebapadi se bohlokwa go se.

Gantši o be a tla araba mogala wa-ka gomme a dira poledišano ya kapejana, gomme ka mehla go be go e-na le nako ya go nea tshwaelo ya kapejana goba go seba.

Ngwageng woo go ile gwa tšwelela gore moetapele wa nako yeo wa DA Helen Zille o be a e-na le botox, e lego selo seo se bego se sa dutše se le se sefsa ka nako yeo. Ka nako ye nngwe, ge ke be ke leletša Jessie mogala, o ile a araba mogala, gomme a bolela gore o dira moriri wa gagwe. Eupša, a re, “Stephen ... o se tshwenyege; Ga ke dire botox!” gomme a thoma go sega.

Ye e be e le karolo ya lehlakore la setho la Jessie.

Bohlale bja bobegakgang

E bile ngwaga woo Barack Obama a ilego a ba mopresidente wa United States. Go mokgatlo wa tokologo wa Afrika, e bile motsotso wo bohlokwa go bona motho yo a nago le bohwa go tšwa kontinenteng ya rena a kgethwa mošomong wo maatla kudu lefaseng.

Bekeng ya pele ga moo, ke be ke kaonafaditše go mogala wa maemo a godimo wa Nokia wo o bego o ka rekota dipoledišano tša mogala bakeng sa kgašo ya radio (se e be e le kgale kudu). Ke ile ka botša bohle bao ke bego ke ba tseba ka yona.

Ge Obama a thoma polelo ya gagwe ya phenyo, Jessie o ile a mpitša mogala gomme a re, “Bjale Stephen, ke tla swarega ka morago. Ke a tseba gore o tla nyaka go loma modumo go nna, ka gona diriša mogala woo o mofsa wa go makatša wo o boditšego bohle ka wona gomme a re sepele.”

E bontšhitše ka fao a bego a lemoga babegi ba ditaba ka gona le ka fao a ilego a tšea bothata bja go tseba seo batho ba se hlokago.

Gape, ka nako ye, 702, e lego seteišene sa radio seo ke bego ke se šomela, se ile sa feleletša se na le ngangišano ye nnyane le ANC mabapi le go swara kopano ya boraditaba. Jessie o ile a swara briefing ya gagwe ka noši ka manamelo a station’s entrance, a ya ka tlhaselo. Ge dikhamera di sa kgokologa, ke ile ka mmotšiša ge e ba a dumela gore “batho ba ka se dumelelane ka tlhalošo ya tsebišo ye kgolo”.

O ile a ntebelela ka mahlong, a topa lekala la ka la mohlware, gomme a kitima le lona, ​​a diriša sebaka go dira khutšo, go tliša khutšo e itšego boemong.

E be e se la mafelelo a dira se.

Se se diregile nakong ye kopana ge setšhaba, gaešita le boraditaba, se be se ikemišeditše go fa moetapele wa nako yeo wa ANC Jacob Zuma sebaka sa go buša, go bona gore o tla dira eng. O be a file kgopolo ya gore e tla ba poelano, gaešita le go fa baetapele ba bararo ba DA maemo a batseta.

E be e le, mohlomongwe, nako ye bonolo kudu ya go ba mmoleledi wa ANC go feta ka fao e lego ka gona matšatšing a.

Ge bohlatse bja bomenetša bja Zuma bo dutše bo oketšega, dikgateletšego di ile tša thoma go hlatloga. Gomme, ka ditsela tše dingwe, tswalano ya Jessie le babegi ba ditaba e ile ya thoma go fetoga. Ke mafolofolo ao baboleledi ba bangwe ba bilego le ona gape — ga se a moswananoši go yena, gomme ka dinako tše dingwe a ka feta taolo ya motho yo a amegago.

Ke gopola gabotse kudu ka 2012, ke dutše ka setudio sa radio ya sellathekeng letšatšing la Dibatsela la Mangaung, ke apere di-headphone, ge dikgetho tša baetapele ba tshela ba godimo ba ANC di be di balwa. Go ile gwa ba le pososelo e fokolago sefahlegong sa-ka ge go be go tsebišwa gore Jessie o kgethilwe boemong bja motlatša-mongwaledi-pharephare a sa phenkgišane. E be e le phetho e sa le pele ya gore o tla kgethwa go ba poso yeo.

Ga go na ditšhišinyo tše di utilwego

Go sa šetšwe go phagamišwa ga gagwe, o be a sa dutše a fihlelelwa; o be a sa dutše a tšea megala gomme gantši a dira dipoledišano.

Ka December 2013, mesong ya ka morago ga ge Nelson Mandela a hlokofetše, ke fihlile ka phapošing ya ditaba mo e ka bago ka iri ya bohlano mesong. E be e le Labohlano, gomme ke ile ka gopola dilo tše pedi tše bohlokwa: Jessie e bile mothuši wa gagwe ka noši nakong e bohlokwa historing ya rena; gomme o kile a mpotša mengwageng ya go feta gore o be a dula a phafogile e bile a le tafoleng ya gagwe ka iri ya bohlano mesong.

Ka mo leletša mogala, gomme a araba ka pela. Ke gopola ke ikwa ke le bohloko kudu ka go letša mola ditaba di be di tla ba di sa dutše di le tala gakaakaa. Gomme le ge go le bjalo o be a le botho kudu, gomme gateetee a dumela go dira poledišano ya ka pela. E be e le ye nngwe ya dinako tšeo moo o bego o ikwa gore motho yo mongwe o abelana karolo ya gagwe le wena, le le setšhaba.

Go be go na le dinako tše dingwe tša go swana le tšeo. Go be go se na selo se segolo goba sa maemo a godimo goba sa maitirelo ka Jessie; ge e ba a be a e-na le pono ka wena, o be o e tseba.

Se se ile sa fetela go tsela yeo a bego a phela bophelo bja gagwe ka yona. Ka nako e telele, o ile a dula Observatory, dibolokong tše sego kae feela go tloga moo ke goletšego gona. Se se be se bolela gore o ile a boutela Bez Valley, e lego lefelo leo le sa kago la tsebja ka go ba le maemo a godimo.

Ge nywaga ya Zuma e dutše e tšwela pele, mahlabisadihlong a ile a oketšega.

Ka ngwaga wa 2014, ba 702 ba feditše letšatši moo modumo wa go bipa o bego o gašwa metsotso ye mengwe le ye mengwe ye mene bjalo ka kgopotšo ya dipalopalo tša gore metsotso ye mengwe le ye mengwe ye mene mosadi o a katwa ka Afrika Borwa. E be e le sehlogo go theeletša, le sehlogo go gaša ka.

Bjalo ka karolo ya yona, ke ile ka bolela le Jessie ka Pego ya Mosegare wa sekgalela. Seripagare sa poledišano, ke ile ka mmotšiša gore naa go tšwela pele ga go ba gona ga Zuma bjalo ka moetapele wa ANC go kgathile tema go bopatriareka bja setšhaba sa rena.

O be a galefile kudu, a mpha mohola wa megopo ya gagwe ka bobedi, a mpotša, moyeng, mantšu a gore “Ke be ke tseba gore o tla dira se Stephen Grootes, wena le 702”.

Gomme le ge go le bjalo, go be go sa na le dinako tša borutho magareng ga rena. Ka gobane Jessie, ka mo a bego a ka kgona go ba yo a lwago ka gona, ga se a ka a swara sekgopi. Go be go se na selo sa sephiri, go se na lenaneo le le utilwego le yena.

Ke ile ka gopotšwa, nakong ya poledišano ye kopana nakong ya ANC’s National General Council ka 2015, ka fao a ka bago mokgokaganyi yo mobotse ka gona.

Go e na le go wela molabeng woo baboleledi ba bantši ba welago go wona, ga se a ka a fo lwela. Go e na le moo, o ile a tšea batheetši leetong le lekopana la gore ke ka lebaka la eng melawana ye e itšego e be e phethagatšwa. E be e le molaleng, e be e le ye kopana, gomme e bontšhitše gore o be a kwešiša gore moputso wa nnete wa go ba mokgokaganyi ke go fetoša dipono tša batheetši, e sego mmotšiši.

E be e le, mohlomongwe, Jessie ka bokgoni bja gagwe bjo bobotse, gomme go ile gwa thuša gore o be a nea radio e makatšago ka nako e swanago.

E bile gape pele ga seo mohlomongwe e bego e le motsotso wo o hlalošago wa go ba mopresidente wa Zuma, go rakwa ga gagwe Tona ya Ditšhelete Nhlanhla Nene ka Dibatsela ngwageng woo. Ka morago ga moo, go fetogile go gontši dipolotiking tša rena — le ka go ANC.

Dikgopotšo tša go katana

Go be go e-na le botebo bjo bontši go Jessie. Ga se a ka a bolela kudu ka dilo tše di fetilego. Ruri ke be ke sa kwešiše ka botlalo bohlokwa bja lapa la gagwe le moo a tšwago gona ka nywaga e mentši.

O ile a tloga a emiša seširo ka tsela e bohlokwa. Gomme e be e le, go ba gona, go phošolla maaka pegong ya histori.

Ka ngwaga wa 2017, nakong ya dinyakišišo tša polao ya Ahmed Timol ka 1971, mohlankedi wa peleng wa maphodisa yo a bitšwago Seth Sons o ile a bolela gore ga a kgone go gopola go ba le seabe go tlhokofatšong ya maloko a ANC.

O ile a tweeta kgopotšo ya gagwe ka noši a hlalosa gore:

“Seth Sons o na le kgopotšo e swanetšego ya tša dipolitiki. O ile a lebala gore o ile a ntira gore ke khuname kgauswi le ngwanešo Achmat ge bakgotsi ba gagwe go tšwa go SB di phuruphutša ntlo ya rena diiri tše 6... O ile a gana koko ka lona letšatši leo go tsena ka ntlwaneng ya boithomelo gomme a kolobiša. O ile a phasola mma ge a be a nyaka go gokarela kgaetšedi ya gagwe yo a bego a tlemilwe ka dithapo tša diatla.”
E be e le kgopotšo ya karolo ya gagwe ka noši nakong yeo.

Go ba gona, ga go kgonege go hlalosa motho yo a phetšego bophelo bjo bohlokwa bjoo Jessie a bo phetšego ka mantšu a sego kae feela. Go nna, lentšu ‘mohlabani’ le bohlokwa. O ile a lwela mokgatlo wa gagwe, le batho ba gagwe, gomme ga se a ke a ineela.

Mohlomongwe ke ka lebaka leo ditaba tša go hlokofala ga gagwe, bjalo ka ge ke di amogetše ka WhatsApp ka Sontaga mesong, e bilego tšhogo ye kgolo. E be e le motho yo ka nnete a bego a sa kgone go bethwa, a ka se amogele go fenywa, a sa boife motho.

Eupša ke nagana gore, ge nako e dutše e feta, mohlomongwe ke tla mo gopola ka selo se sengwe. Ka baka la potego ya gagwe. Mehleng yeo e swailwego ke maaka le go se botege, yeo e hlalošitšwego ke “ditaba tša maaka”, Jessie o ile a tšwelela ka potego ya gagwe, ka go bolela therešo. Le ge e be e le sehlogo, e be e swanetše go bolelwa, ka gobane e be e le therešo.

Jessie, nna le wena re ile ra lwa. Ka makga a mantši. Eupša ga se wa ka wa e swara kgahlanong le nna. O be o dula o le motho, o be o dula o ikemišeditše go bolela. Setšhaba sa rena se lahlegetšwe ke batho ba bantši kudu nakong ya leuba le, ba bantši kudu bao ba sa gopolwego gabotse.

Eupša o yo mongwe wa bao ke tlago go gopola nako e telele. Bakeng sa bophelo bjo botelele. Bophelo bjo bo phelago gabotse. Ya go katana. Le Ntwa. Le ka baka la go se tsoge ba se ke ba ineela. 

DM https://www.dailymaverick.co.za/article/2022-07-17-jessie-duarte-a-brutally-honest-fighter-who-never-ever-gave-up/